Λειτουργεί αντικειμενικά ως μηχανισμός και ουσιαστικά επιβάλλεται από το κυρίαρχο σύστημα, διότι εξυπηρετεί πολλαπλές λειτουργίες: δημιουργεί νέες αγορές και καταναλωτικές ανάγκες, παράγει οικονομικούς κύκλους και ενσωματώνεται πλήρως στη λογική της σύγχρονης καταναλωτικής κοινωνίας.
Η «Ανθρωποποίηση»
Ταυτόχρονα, σε έναν βαθμό, λειτουργεί και ως υποκατάστατο της βιολογικής και υπαρξιακής αποστολής του ανθρώπου — την οικογένεια, την τεκνοποίηση, τη συνέχεια της ίδιας του της ύπαρξης — με συναισθηματικά υποκατάστατα, ώστε το ένστικτο που κάποτε γεννούσε ζωή να εξαντλείται πλέον στη φροντίδα ενός ζώου.
Προφανώς το ζώο είναι το αποτέλεσμα της αδυναμίας δημιουργίας οικογένειας, όχι η αιτία, όμως ακριβώς μέσω αυτού καλύπτεται ψυχολογικά το κενό, αμβλύνεται η εσωτερική πίεση του ατόμου προς τη φυσική του ολοκλήρωση και τελικά αναστέλλεται η βαθύτερη ορμή που το ωθεί να στραφεί προς τη δημιουργία και τη συνέχιση της ζωής.
Η Διαχείριση ως Έλεγχος
Ο άνθρωπος, ιδιαίτερα στη νεότητά του, έχει μια φυσική επαναστατική προδιάθεση. Διαθέτει την έμφυτη τάση να αμφισβητεί, να συγκρούεται με το κατεστημένο, να επιθυμεί να αλλάξει τον κόσμο.
Στο παρελθόν αυτή η εσωτερική ορμή οδηγούσε μεγάλα τμήματα της κοινωνίας σε πολιτικές, ιδεολογικές ή ακόμη και ακραίες συλλογικές εκφράσεις — από επαναστατικά κινήματα, ιδεολογικά άκρα, μέχρι κάθε μορφή ριζοσπαστισμού.
Σήμερα, όμως, το σύστημα έχει εξελίξει αποτελεσματικότερους μηχανισμούς απορρόφησης αυτής της ενέργειας και εξαπάτησης του ατόμου. Αντί να συγκρουστεί με την επαναστατική φύση των ανθρώπων, τη διοχετεύει αλλού.
Και ένας από αυτούς τους μηχανισμούς είναι ακριβώς η σύγχρονη ζωολατρική κουλτούρα.
Μέσα από αυτή, το άτομο αποκτά την ψευδαίσθηση ότι αγωνίζεται για έναν ανώτερο σκοπό. Νιώθει πως προστατεύει τους αδύναμους, πως πολεμά μια αδικία, πως συμμετέχει σε μια μικρή προσωπική επανάσταση.
Η ανάγκη του να προσφέρει, να νιώθει ηθικά ανώτερος, να ανήκει σε έναν «δίκαιο αγώνα», ικανοποιείται πλήρως. Έτσι η ενέργεια αυτή καταναλώνεται σε πεδία που δεν απειλούν τις πραγματικές δομές εξουσίας.
Ως εκ τούτου, ο άνθρωπος παραμένει απορροφημένος σε έναν ασφαλή ακτιβισμό χωρίς πραγματικό αντίκτυπο πάνω στην κυρίαρχη τάξη. Δεν θα γίνει επαναστάτης. Δεν θα στραφεί ενάντια στους πραγματικούς μηχανισμούς ισχύος.
Θα έχει πάντα μπροστά του έναν εύκολο εχθρό: τον κυνηγό, τον βοσκό, τον άνθρωπο που παρουσιάζεται ως «κακοποιητής» των ζώων.
Και μέσα σε αυτή την τεχνητή σύγκρουση, δεν θα μπορέσει ποτέ να διακρίνει εκείνους που πραγματικά διαμορφώνουν τον κόσμο του.
Από τη Θρησκεία στα Νέα Κοσμικά Δόγματα
Για αιώνες, έναν αντίστοιχο ρόλο έπαιζαν οι θρησκείες. Προσέφεραν στον άνθρωπο ένα ηθικό πλαίσιο, όρια, κανόνες, πειθαρχία και έναν τρόπο να διοχετεύει τις υπαρξιακές του αγωνίες χωρίς να δημιουργεί πρόβλημα στις ελίτ.
Σήμερα όμως οι ίδιες αυτές δομές, επειδή ακριβώς έθεταν περιορισμούς και δημιουργούσαν ανεξάρτητα συστήματα αξιών, άρχισαν σταδιακά να λειτουργούν ως εμπόδιο για την κοινωνική μηχανική που επιδιώκει η σύγχρονη εξουσία.
Γι’ αυτό και σήμερα παρατηρείται μια διπλή κίνηση: ο μηχανισμός δεν αρκείται στην οργανική αποθρησκοποίηση που έτσι κι αλλιώς συντελείται, αλλά λειτουργεί ως επιταχυντής της, μεθοδεύοντας την πλήρη αποδόμηση των παραδοσιακών θρησκευτικών δομών και ταυτόχρονα προωθεί νέα κοσμικά δόγματα.
Νέες μορφές πίστης χωρίς μεταφυσική, αλλά με την ίδια ψυχολογική λειτουργία: ανάγκη ένταξης, ηθική ανωτερότητα, αίσθηση αποστολής.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται πολλά σύγχρονα κινήματα, από ορισμένες μορφές vegan κουλτούρας έως ιδεολογίες που μετατρέπουν την προσωπική ευαισθησία σε υποκατάστατο πολιτικής συνείδησης.
Ο Κυνηγός ως «Εχθρός»
Μέσα σε αυτή τη νέα ηθική κατασκευή, ο κυνηγός αποτελεί μια ενοχλητική υπενθύμιση μιας αλήθειας που ο σύγχρονος αστός έχει σχεδόν ξεχάσει: ότι η φύση δεν είναι συναίσθημα, ούτε ηθική αφήγηση, αλλά ένας αδιάκοπος κύκλος ζωής, θανάτου και ισορροπίας.
Ίσως τελικά η εχθρότητα απέναντι στον κυνηγό να μην πηγάζει από κάποια ανώτερη ηθική ευαισθησία, αλλά από την ανάγκη του σύγχρονου πολιτισμού να απομακρύνει οτιδήποτε θυμίζει στον άνθρωπο την πραγματική του φύση.
Η πιο αποτελεσματική μορφή εξουσίας
Η πιο αποτελεσματική εξουσία δεν είναι εκείνη που καταστέλλει. Είναι εκείνη που σου επιτρέπει να πιστεύεις πως αντιστέκεσαι, ενώ στην πραγματικότητα έχει ήδη καθορίσει πού θα κατευθυνθεί η αντίστασή σου.
Το κυρίαρχο μοντέλο οργάνωσης δεν χρειάζεται να σπάσει το κοπάδι.
Αρκεί να του δείξει έναν ψεύτικο εχθρό και να το πείσει πως είναι ελεύθερο και ηθικά υποχρεωμένο να τον πολεμήσει.
0 Σχόλια